بیماری شانکر باکتریایی چیست؟
مقدمه
بیماری شانکر باکتریایی یا بلاست شکوفه یکی از مخرب ترین و آسیب رسان ترین بیماری ها در درختان میوه هسته دار اعم از آلو، زردآلو، هلو، گیلاس، مرکبات، بسیاری از گیاهان زینتی و برخی از غلات می باشد.
این بیماری به دلیل آسیب مستقیم به ساختار درختان باعث کاهش عمر مفید درخت و کمیت و کیفیت محصولات می شود.
عامل بیماری شانکر باکتریایی
بیماری شانکر باکتریایی توسط باکتری به نام Pv.syringaepseudomonas ایجاد می شود.
این باکتری در جوانه ها و شاخه های آلوده زمستان گذرانی می کند، سپس از طریق زخم ها یا روزنه های ایجاد شده وارد درختان می شود و آن را آلوده می کند. شانکرها بیشتر در پائیز و زمستان تولید می شوند و در فصل بهار هنگام باز شدن جوانه ها نواحی آلوده، صمغ ترشح می کنند. علاوه بر عامل بیماری زا رطوبت بالا و کوددهی نامناسب نیز باعث بیماری شانکر باکتریایی می شود.
علائم بیماری شانکر باکتریایی
·
ایجاد لکه های قهوه ای و بعضا سوراخ شده روی برگ و میوه درختان
· تولید صمغ روی شاخه و تنه درختان
· پژمرده گی و خشک شدن جوانه ها
· تغییر رنگ، خشک شدن و ریزش برگ ها
کنترل فیزیکی بیماری شانکر باکتریایی
کاشت نهال سالم و گواهی شده می تواند از بروز بیماری شانکر باکتریایی جلوگیری کند.
همان طور که گفته شد یکی از عوامل ایجاد کننده ی این بیماری رطوبت بالا می باشد، بنابراین برای پیشگیری از ابتلا به بیماری شانکر باکتریایی در ابتدا باید مدیریت کشت را به خوبی انجام داد. با رعایت اصول آبیاری، حذف علف های هرز، هرس درختان و کوددهی مناسب می توان از بروز این بیماری جلوگیری کرد.
بیماری شانکر باکتریایی رابطه ی مستقیمی با عمر مفید درختان میوه دارد، در صورتی که به موقع گیاه درمان نشود با پیشرفت بیماری، گیاه از بین می رود. برای انجام عملیات هرس باید دقت کرد هرس درختان و قطع شاخه های خشکیده بعد از دوره یخبندان انجام شود. همچنین بعد از انجام هرس برای جلوگیری از ورود عوامل بیماری زا از چسب هرس و رنگ استفاده گردد.
کنترل شیمیایی بیماری شانکر باکتریایی
در کنترل شیمیایی به روش قدیم ابتدا شانکرهای موجود در تنه و شاخه های آلوده را با جسمی تیز تراش می دادند و سپس بافت گیاه را به وسیله ی سموم قارچ کش به روش تنه مالی ضدعفونی می کردند. این روش خود باعث ایجاد استرس و تنش به درختان می گردد و با ایجاد شکاف شرایط را برای ورود عوامل بیماری زا فراهم می سازد. در صورت آلودگی شاخه ها ۱۵ سانتی متر پائین تر از بافت آلوده هرس و ضدعفونی انجام می شود.
امروزه برای کنترل شیمیایی در مرحله ی اول بدون دست کاری شانکر قسمت های آلوده تنه درخت با استفاده از محلول ترکیبی سوپرکاپ و فرمولا شست و شو داده می شود. در مرحله ی دوم باید با استفاده از سموم ترکیبی تمامی اندام هوایی درخت شامل برگ، تنه و شاخه محلول پاشی شود.
باید توجه داشت حداکثر فاصله زمانی بین مرحله اول و دوم باید بین ۲ الی ۳ روز باشد.
از دیگر مزیت های روش جدید کنترل شیمیایی می توان به از بین بردن عوامل بیماری زا حتی در عمق تنه، افزایش ایمنی درخت و ترمیم بافت های آسیب دیده اشاره کرد.
