تأثیر سیلیسیوم در رشد گیاه
تأثیر سیلیسیوم در رشد گیاه و افزایش مقاومت و عملکرد محصول
سیلیسیوم یکی از عناصر فراوان در پوسته زمین است که نقش بسیار مهمی در بهبود رشد، افزایش مقاومت و ارتقای کیفیت محصولات کشاورزی ایفا می‌کند. از عناصر ضروری برای گیاه نیست ولی حضور آن می‌تواند توان فیزیولوژیک گیاه را در برابر تنش‌های مختلف افزایش دهد و عملکرد نهایی محصول را بهبود بخشد.
جایگاه سیلیسیوم در تغذیه گیاه
این عنصر به شکل غیرقابل جذب برای گیاهان وجود دارد. گیاهان سیلیسیوم را عمدتاً به‌صورت اسید سیلیسیک محلول از طریق ریشه جذب می‌کنند. میزان جذب سیلیسیوم در گونه‌های مختلف گیاهی متفاوت است.گیاهانی مانند برنج، گندم، جو و نیشکر جذب بالاتری نسبت به سایر گیاهان دارند.اگرچه کمبود سیلیسیوم به‌صورت علائم مشخص همانند عناصر اصلی بروز نمی‌کند، اما نبود آن باعث کاهش مقاومت گیاه در برابر تنش‌های محیطی و زیستی می‌شود. به همین دلیل، توجه به نقش سیلیسیوم در برنامه‌های تغذیه گیاه اهمیت روزافزونی یافته است.
تأثیر سیلیسیوم بر رشد رویشی گیاه
یکی از مهم‌ترین اثرات سیلیسیوم، تقویت رشد رویشی گیاه است. سیلیسیوم با تجمع در دیواره سلولی باعث افزایش استحکام بافت‌های گیاهی می‌شود. این امر موجب ضخیم‌تر شدن برگ‌ها، افزایش استقامت ساقه و کاهش خوابیدگی گیاهان زراعی می‌گردد. در نتیجه، گیاه می‌تواند به‌صورت مؤثرتر از نور خورشید استفاده کرده و فرآیند فتوسنتز را با راندمان بالاتری انجام دهد. . علاوه بر این که برگ ها خیلی شاداب هستند و خیلی براق هستند. گیاه رشد مناسبی داره.
عنصر سیلیسیوم، شاخص های کیفی گیاه را هم خیلی توسعه می دهد. مثال کشت گیاهی مثل توت فرنگی به شدت به سیلیس پاسخ می دهد و اگر ما تغذیه ی مداومی را در کشت توت فرنگی داشته باشیم میبینیم که توت فرنگی های بسیار درشتی داریم و بسیار ماندگار. توت فرنگی ها از زمانی که چیده می شوند به مدت سه روز ماندگاری دارند. اگر ما یک روز به این روش تغذیه اضافه کنیم ماندگاری اش بالا می رود. یعنی 25 درصد خسارت مغازه دار را کاهش داده ایم.
همچنین سیلیسیوم باعث بهبود جذب برخی عناصر غذایی مانند نیتروژن، فسفر و پتاسیم می‌شود و تعادل تغذیه‌ای گیاه را حفظ می‌کند. این ویژگی به‌ویژه در خاک‌هایی با شرایط نامناسب اهمیت بیشتری دارد.
نقش سیلیسیوم در افزایش مقاومت گیاه به تنش‌های محیطی
در گیاه تنش های سرما و گرما دیده نمی شه و گیاه مقاوم است. در شرایط تنش دمایی، چه گرمای شدید و چه سرمای ناگهانی، حضور سیلیسیوم باعث پایداری بیشتر ساختار سلولی و کاهش آسیب به غشاهای سلولی می‌شود. به همین دلیل، گیاهانی که به‌طور مناسب از سیلیسیوم تغذیه شده‌اند، در برابر تغییرات شدید محیطی مقاوم‌تر هستند. این عنصر با کاهش تعرق و تنظیم باز و بسته شدن روزنه‌ها، به گیاه کمک می‌کند تا در شرایط خشکی و کم‌آبی عملکرد بهتری داشته باشد. همچنین، این عنصر موجب افزایش تحمل گیاه به شوری خاک می‌شود و از آسیب یون‌های سمی مانند سدیم جلوگیری می‌کند.
تأثیر سیلیسیوم بر مقاومت به آفات و بیماری‌ها
یکی دیگر از اثرات مهم سیلیسیوم، افزایش مقاومت گیاه در برابر آفات و بیماری‌ها است. تجمع سیلیسیوم در دیواره سلولی باعث ایجاد یک سد فیزیکی در برابر نفوذ قارچ‌ها، باکتری‌ها و حشرات می‌شود. علاوه بر این، سیلیسیوم با تحریک سیستم دفاعی گیاه، تولید ترکیبات دفاعی را افزایش می‌دهد. بیماری نداره. هیچ لک و پیسی روی برگ ها نمیبینیم و امکان توسعه هم نداره.
مصرف سیلیسیوم می‌تواند شدت بیماری‌های قارچی مانند سفیدک‌ها و لکه‌برگی‌ها را کاهش دهد و نیاز به مصرف سموم شیمیایی را کم‌تر کند. این موضوع از نظر اقتصادی و زیست‌محیطی اهمیت زیادی دارد.
تأثیر سیلیسیوم بر عملکرد و کیفیت محصول
مصرف سیلیسیوم تأثیر مستقیمی بر افزایش عملکرد محصول دارد. این عنصر با بهبود فتوسنتز، افزایش سطح برگ سالم و کاهش خسارات ناشی از تنش‌ها، باعث افزایش وزن، اندازه و تعداد محصول می‌شود. در محصولات باغی، سیلیسیوم موجب بهبود کیفیت میوه، افزایش استحکام بافت، کاهش ترک‌خوردگی و افزایش ماندگاری پس از برداشت می‌گردد.
در محصولات زراعی نیز، نقش مهمی در افزایش وزن هزار دانه، کاهش خوابیدگی و افزایش یکنواختی محصول ایفا می‌کند که در نهایت منجر به افزایش بهره‌وری می‌شود. در محصولاتی مانند گوجه فرنگی یا مخصوصا خیارها، یک شکل، خوش فرم با سایز خوب می شوند. در توت فرنگی، در بری ها مثل توت، تمشک، شاهتوت به سیلیس پاسخ می دهند. از زمانی که میوه شروع کرد به تشکیل شدن به طور پیوسته باید استفاده کنیم.
روش‌های مصرف سیلیسیوم در کشاورزی
با استفاده از سیلیسیوم به صورت محلول پاشی یا آب کود، سیلیسیوم به‌صورت‌های مختلف کودهای خاکی، محلول‌پاشی و کودهای محلول در آب در دسترس کشاورزان قرار دارد. انتخاب روش مصرف به نوع گیاه، شرایط خاک و مرحله رشد بستگی دارد. در بسیاری از موارد، محلول‌پاشی سیلیسیوم در مراحل حساس رشد می‌تواند اثرات سریع‌تری نسبت به مصرف خاکی داشته باشد.
