پسته
درخت پسته از درختانی ست که مخصوص مناطق معتدل و گرم است. این درخت در مناطق سردسیر رشد خوبی ندارد و در برابر سرماهای شدید دوام نمیآورد. کشت تجاری پسته در مناطقی که دارای تابستانهای گرم، طولانی و خشک و زمستان نسبتا سرد هستند امکانپذیر است. این درخت در برابر کم آبی، خشکی خاک و شوری آب و خاک بسیارمقاوم است، به گونهای که بعد از خرما، پسته را مقاومترین درخت میوه در برابر شوری به حساب میآورند. این مشخصههای بارز درخت پسته، قابلیت افزایش سطح زیر کشت آن را خیلی بیشتر ازسطح موجود در ایران امکان پذیر میکند ولی آب نیز عامل محدود کنندهای است.
رشد سریع نهال پسته یکی از مهمترین عوامل موفقیت در احداث باغ پسته است. نهال پسته معمولاً رشد کندی دارد و اگر اصول کاشت، آبیاری، تغذیه و مدیریت صحیح رعایت نشود، ورود به مرحله باردهی چند سال دیرتر اتفاق میافتد. باغدارانی که از همان روز اول برنامهریزی دقیق برای نهال دارند، معمولاً نهالهای آنها در سال دوم و سوم رشد بسیار چشمگیری نشان میدهد و پایه قویتری برای سالهای آینده ایجاد میشود. برای رسیدن به رشد سریع، لازم است مجموعهای از نکات ضروری از مرحله انتخاب نهال تا مدیریت آفات و هرس در زمان مناسب رعایت شود.
انتخاب نهال سالم و پایه ی مناسب چقدر اهمیت دارد؟
نهالی که از ریشه قوی، ساقههای سالم و بدون بیماری برخوردار باشد، چند برابر سریعتر رشد میکند. پایههایی مانند بادامییزدی، قزوینی، اهرمی و آتلانتیکا مقاومت بالایی نسبت به شوری و کمآبی دارند و در اکثر مناطق پستهکاری قابل استفاده هستند. نهالی که دچار آلودگی قارچی، آسیبدیدگی ریشه یا ضعف ژنتیکی باشد، حتی با بهترین آبیاری و کوددهی، رشد مطلوبی نخواهد داشت. خرید نهال از نهالستان معتبر یکی از مهمترین کارهاست.
آماده سازی خاک برای کشت پسته
خاک پسته باید سبک، آهکی، عمیق و با زهکش قوی باشد. وجود لایههای سخت یا سنگینی خاک باعث میشود ریشه نتواند به عمق نفوذ کند و در نتیجه رشد هوایی نهال کند میشود. استفاده از چالکود پاییزه پیش از کاشت نهال، شامل اضافه کردن کود دامی کاملاً پوسیده، گوگرد، اسید هیومیک و مقداری فسفر، باعث تقویت خاک و فراهم شدن مواد مغذی مورد نیاز نهال میشود. استفاده از باکتریهای تجزیهکننده گوگرد مانند تیوباسیلوس نیز به بهبود pH خاک کمک میکند. خاکهای شور، قلیایی یا بسیار سنگین بزرگترین مانع برای رشد سریع نهال هستند.
تاثیرگذارترین عامل در رشد سریع نهال پسته چه عاملی می باشد؟
نهالهای تازهکاشت نباید دچار خشکی یا آبیاری بیشازحد شوند. آبیاری باید عمیق، منظم و با فاصله زمانی مناسب انجام شود. در سال اول، بهخصوص در مناطق گرم، استفاده از مالچ اطراف نهال باعث کاهش تبخیر و حفظ رطوبت خاک میشود. آبیاری قطرهای با تنظیم مناسب و دبی کنترلشده بهترین انتخاب برای باغهای جدید است. نهال پسته اگر دچار تنش خشکی شود، رشد سرشاخهها تقریباً متوقف خواهد شد.پس آبیاری اصولی با مدیریت درست در رشد موثر است.
پسته چطور تغذیه می شود؟
اگر تغذیه صحیح باشد در رشد سریع این درخت موثر است. در سال اول، استفاده از کودهای محرک رشد مانند نیتروژن سبک (اوره با دوز پایین)، اسیدآمینهها، پتاسیم محلول و ریزمغذیهایی مانند روی و آهن باعث افزایش رشد سرشاخهها و تقویت برگها میشود. استفاده از کودهای دامی تازه در سال اول ممنوع است، زیرا باعث سوختگی ریشه میشود. در سال دوم، مصرف کودهای فسفاته و پتاسه به طور کنترلشده ضروری است، زیرا به تقویت ریشه و افزایش مقاومت نهال کمک میکند. محلولپاشیهای سبک و بهموقع نیز رشد نهال را چند برابر میکند.
نهال پسته در سالهای اول بسیار حساس به آفات و بیماریهاست. پسیل (شیره خشک)، کنهها، زنجرکها و قارچهای ریشهزاد از مهمترین عوامل کاهش رشد هستند. نهالی که تحت فشار آفت باشد انرژی خود را صرف مقابله با آن میکند و دیگر قادر به رشد مناسب نیست. استفاده از صابون محلولپاشی، روغن ولک، کنترل بیولوژیک و سموم کمخطر در صورت لزوم بهترین شیوههای مدیریت آفات هستند. رعایت بهداشت باغ، حذف علفهای هرز و جلوگیری از آبیاری بیشازحد از شیوع بسیاری از بیماریها جلوگیری میکند...
زمان مناسب هرسدهی درخت پسته
هرس صحیح، سرعت رشد نهال را چند برابر میکند و فرمدهی مطلوب برای آینده درخت را تضمین میکند. هرس اشتباه یکی از دلایل اصلی کندی رشد و ضعف اسکلت درخت است.بهترین زمان هرسدهی پسته اواخر زمستان تا اوایل بهار، زمانی که درخت هنوز در خواب است اما سرمای شدید گذشته است. معمولاً بهمن تا اوایل اسفند بهترین زمان برای هرس فرمدهی نهال است.
در این زمان جریان شیره گیاهی هنوز کم است و برشها کمترین آسیب را وارد میکنند. هرس در این زمان باعث تحریک رشد جوانهها در بهار و افزایش رشد رویشی نهال میشود.
هرس تابستانه یا هرس سبز نیز در برخی موارد انجام میشود اما فقط برای حذف پاجوشها، شاخههای مزاحم یا شاخههای خشک، نه برای فرمدهی اصلی درخت.
اهمیت هرس در رشد سریع نهال
باعث شکلگیری یک تنه اصلی قوی میشود. انرژی گیاه روی شاخههای مفید متمرکز میشود. شاخههای قوی، بلند و مناسب برای اسکلت آینده درخت ایجاد میشوند. باعث تهویه بهتر و کاهش بیماریها میشود.
هرس اصولی نهال پسته در سال اول و دوم بسیار مهم است و اگر درست انجام شود، رشد عمودی و قطور شدن تنه نهال بهطور چشمگیری افزایش مییابد.
در کنار هرس، حذف علفهای هرز نیز تأثیر مستقیم بر رشد نهال دارد. علفها رقابت شدیدی برای آب و مواد غذایی ایجاد میکنند و اگر کنترل نشوند، رشد نهال بسیار کند میشود. استفاده از مالچ یا وجین دستی سادهترین روشها هستند.
چقدر پسته در بازارپسند می باشد؟
بسیاری از محصولات باغی، از پرسودترین محصولات کشاورزی، پسته است.زیرا تقاضای جهانی بسیار زیادی دارد. پسته ایران در بازارهای جهانی مثل چین، هند، کشورهای عربی، اروپا و آمریکا مشتری ثابت دارد. در سالهایی که تولید کم میشود، قیمت نهتنها کم نمیشود، بلکه چند برابر بالا میرود. قیمت پسته بسته به نوع، سایز، خندان بودن، سورت و کیفیت بسیار متغیر است. عوامل مهمی که در بازارپسندی پسته تاثیر دارد، خندان بودن، سایز (انس)، رقم (نوع پسته) می باشد.
نتیجه گیری:
رشد سریع نهال پسته نتیجه انجام مجموعهای از اقدامات پیوسته و منظم است. نهالهای تقویتشده، آبیاریشده، هرسشده و مراقبتشده، معمولاً در سال دوم رشد بسیار خوبی از خود نشان میدهند و باغ سریعتر به بهرهوری میرسد.
