کرم گلوگاه انار و راه های مبارزه با آن

انار از درختانی است که در اقلیم‌های خشک و نیمه گرمسیری و مدیترانه‌ای دارای رشد و میوه‌دهی خوبی می‌باشد. قسمت‌های وسیعی از کشور ما ایران دارای شرایط آب و هوایی خشک و نیمه گرمسیری است که اَنار می‌تواند در چنین شرایطی کاشته شود به همین دلیل در تمام استان‌های کشور که در حاشیه کویر مرکزی قرار دارند.
 
درخت انار گیاهی مقاوم به کم‌آبی است و در خاک‌های سبک تا نیمه‌سنگین رشد می کند. این میوه با تنوع بالای رنگ، اندازه و طعم، گونه ها و ارقام متفاوتی دارد. رباب نی‌ریز، ملس ساوه، شیشه‌کپ فردوس، دانه‌سیاه یزد، نادری خفر، و شیرین‌فریمان.
پوست انار ضخیم و مقاوم است. این میوه نسبت به میوه های دیگر ماندگاری بیشتری دارد و حمل‌ونقل و نگهداری آن راحت تر می باشد.ایران با بیش از ۷۵ هزار هکتار سطح زیر کشت، قطب تولید انار در دنیا را دارد. در استان های فارس، به‌ویژه نی‌ریز و استهبان، یزد: انارهای دانه‌سیاه و شیرین، قم و ساوه: ملس ساوه، خراسان جنوبی: فردوس، زیرکوه، و قائن، کرمان: رفسنجان و بم، اصفهان: نطنز و هرمزگان و بوشهر: تولید زودرس انار کشت می شود.
این مناطق به دلیل آب‌وهوای گرم و خشک، ساعات آفتابی بالا و خاک‌های با زهکشی مناسب شرایط ایده‌آلی برای کشت انار دارند.
در کشورهای هند، افغانستان، ترکیه، اسپانیا، تونس، مراکش، مصر، آمریکا (کالیفرنیا) هم انار بسیار مورد توجه کشاورزان است. با وجود این رقبا، انار ایران همچنان از نظر کیفیت، طعم و رنگ جزو بهترین‌ها محسوب می‌شود.
آفت کرم گلوگاه انار چیست ؟
این آفت خسارت زیادی به محصول وارد می کند. لارو این آفت از طریق گلوگاه وارد میوه می شود و با تغذیه از دانه‌های داخلی، باعث فساد، ترشیدگی، کپک‌زدگی شده  و ریزش میوه را به همراه دارد.آلودگی حتی در ظاهر میوه مشخص نیست و این موضوع باعث می‌شود باغدار هنگام برداشت و عرضه محصول با خسارت سنگینی مواجه شود.
 
چرخه زندگی این آفت چگونه است؟
پروانه‌های ماده تخم‌ها را در ناحیه گلوگاه انار می‌گذارند.لاروها پس از خروج وارد میوه شده و از دانه‌ها تغذیه می‌کنند. میوه آلوده اغلب نمی‌ریزد و روی درخت می‌ماند و آلودگی را گسترش می‌دهد. لاروها پس از رشد کامل از میوه خارج شده و در خاک تبدیل به شفیره می‌شونداین آفت طی سال ۳ تا ۵ نسل تولیدمثل می‌کند و در مناطق گرم تعداد نسل‌ها بیشتر است.
 
حمله ی کرم گلوگاه به انار باعث چه تغییراتی در انار می شود؟
وجود فضولات ریز در گلوگاه، ترشیدگی داخلی و بوی نامطبوع، کپک‌زدگی دانه‌ها، ریزش میوه‌های کوچک، تغییر رنگ تاج میوه، خروج شیره از گلوگاه، وجود تارهای بسیار نازک در ناحیه تاج این آفت می‌تواند تا ۵۰ درصد محصول باغ را نابود کند و یکی از عوامل اصلی کاهش صادرات انار ایران است
 
چطور می توان آفت کرم گلوگاه انار را کنترل کرد؟
روش‌های زراعی، مکانیکی، بیولوژیک و در موارد ضروری شیمیایی باید به کار برد تا محصول ما در مقابل این آفت امان بماند.

۱.میوه های آلوده به آفت را جمع آوری کنیم و از باغ خارج تا کاملاً نابود شوند اگر این کار انجام نشود، نسل بعدی آفت در باغ باقی می‌ماند.

۲. از تله های فرمونی و نور استفاده شود برای پایش زمان شروع فعالیت آفت کاهش جمعیت نرهاتعیین زمان مناسب مبارزه بسیار مؤثر است. تله‌های چسبی نیز برای شکار پروانه‌های بالغ مناسب می باشد.

۳. با زنبور تریکوگراما مبارزه بیولوژیک انجام شود. این زنبور روی تخم آفت می‌گذرد و از آن تغذیه می‌کند. در بسیاری از باغ‌ها، رهاسازی این زنبور باعث کاهش قابل توجه جمعیت آفت شده است.

۴. مدیریت هرس و نورگیری با درختانی که سایه‌دار، متراکم و با تاج بسته هستند. این درختان محیطی را برای تخم‌گذاری آفت ایجاد می کنند که باید هر سال هرس انجام شود و باز کردن سایه‌انداز ضروری است.

۵. از مصرف زیاد کودهای ازته جلوگیری به عمل آید. تغذیه مناسب بسیار موثر است.کود نیتروژنه زیاد باعث رشد شاخ ‌و برگ اضافی، سایه‌اندازی، افزایش جمعیت آفات می‌شود و باید با احتیاط مصرف گردد.

۶. روش کیسه‌گذاری (در باغ‌های کوچک) از ورود لارو به داخل میوه جلوگیری می‌کند، اما در باغ‌های بزرگ به دلیل هزینه بالا کمتر کاربرد دارد.

۷. سم‌پاشی اصولی و محدود مهم است.سم‌ها فقط قبل از ورود لارو به میوه مؤثر هستند.سم‌پاشی بدون تشخیص زمان دقیق، بی‌اثر است.استفاده از سموم باید فقط با نظر کارشناس و براساس رصد تله فرمونی انجام شود.

بازارپسندی و عوامل مؤثر بر فروش انار
کشت و کار اَنار از زمان‌های قدیم رونق ویژه‌ای داشته است. این میوه به دلیل طعم دلپذیر، خواص دارویی فراوان، کاربردهای متنوع غذایی و صنعتی، و قابلیت نگهداری بالا، جایگاه ویژه‌ای در بازار داخلی و صادرات دارد.همچنین ظاهر میوه به دلیل داشتن پوست سالم، بدون ترک و لکه، یکدست بودن رنگ، اندازه مناسب، بدون آلودگی در گلوگاه میوه‌هایی با تاج سالم و بدون نشانه آفت، بازارپسندی بالاتری دارند. کیفیت داخلی انار دانه‌های درشتش، رنگ قرمز شفاف، مزه شیرین ملس، آبدار بودن. این عوامل در صادرات بسیار اهمیت دارند.در صادرات ازجعبه‌های کارتنی ضد رطوبت، تهویه مناسب، چیدمان بدون فشار استفاده می‌شود.بسته‌بندی مناسب ارزش محصول را بالا می‌برد.یکی از مهم‌ترین مزایای انار، قابلیت نگهداری طولانی است.

اهمیت کنترل آفت در بازار تقاضا
در صورتی که که میوه ی انار را از کرم گلوگاه انار دور نگه داریم. می توان کیفیت محصول را بالا می‌برد، صادرات را افزایش داد، ماندگاری را زیاد کرد، از برگشت خوردن محموله جلوگیری نمود. به همین دلیل باغ‌هایی که مدیریت آفت را به‌طور اصولی انجام می‌دهند، محصولی باکیفیت‌تر و سود اقتصادی بیشتری دارند.

ایران به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان انار در جهان شناخته می‌شود. در بازار جهانی نیز مورد توجه است. ایران با داشتن بهترین شرایط اقلیمی و ارقام برتر، جایگاه ویژه‌ای در تولید جهانی انار دارد. با این حال آفت کرم گلوگاه انار یک تهدید جدی برای باغداران است و اگر به‌موقع کنترل نشود، خسارت‌های سنگینی از نظر کمیت، کیفیت و بازارپسندی ایجاد می‌کند. همچنین با توجه به ارقام انار در کشور، می توان با انجام عملیات بازاریابی و شناسایی ذائقه مشتریان خارجی، با تولید انبوه رقم مناسب و متناسب با ذائقه مشتریان، زمینه صادرات هرچه بیشتر انار را فراهم آورد.