انتخاب زمان کشت

زمان کشت یکی از عوامل مهم است که کشاورز باید دقت کند. زیرا در بهره برداری محصول تاثير مستقيم داشته و باعث بالا رفتن روحيه کار و تلاش می گردد. در مناطق جنوبی کشور زمان کشت از اوایل مهرماه شروع می شود و در خرداد ماه سال بعد برداشت محصول پايان می يابد و در مناطق شمالی و مرکزی کشور که در آذر ماه و دی ماه شروع می شود. جاهایی که دارای هوای ابری و سرد هست زمان کشت را به نحوی انتخاب می کنند که اين زمان يا آخر فصل برداشت و يا آغاز کشت باشد. در صورتی که شرایط آب و هوایی یا اقلیم مناسب نباشد، نباید کشت انجام داد و اگر چنين کاری صورت گيرد و کشت با مشکلات عديده ای روبرو می شود.

ما بايد بذری بکاریم که بر اساس تقسيم بندی اقليم های مناسب صورت می گيرد. مثلا برای مناطق جنوبی کشور که زمان کشت از اوایل مهرماه شروع می شود و تا آخر خرداد سال بعد می توان برداشت محصول داشت و يا مناطق شمالی و مرکزی که کار کشت از اوایل دی ماه شروع می شود بذرهای تک گل پيشنهاد می شود که دارای برگ های کوچک و مقاوم به سرما بوده و جهت دوره‌های طولانی مناسب هستند ولی در اقليم‌‌هایی  که دو فصل کشت دارند بهتر است از واريته های پرگل که محصول زيادي در زمان کوتاه دارند استفاده گردد.

نحوه ی کشت:

دو راه برای کشت بذر قرار دارد. مستقيم،به صورت خزانه. به دلیل صرفه جويی در استفاده از امکانات گلخانه ای و مراقبت بيشتر و بهتر تا جوانه زدن، بهتر است از کشت در خزانه بهره گيری کرد. برای کشت مستقيم زمين بايد رطوبت کافی داشته و به اصطلاح گاورو باشد و بهتر است زير و روی بذر به مقدار مورد نياز بيته موس ريخته شود. بهترين خاک برای کشت در گلدان های نشاء ماده ای طبيعی به نام بيته موس می باشد که در بازار انواع خارجی و ايرانی آن يافت می شود. اگر محل قرار گرفتن سينی نشاء دارای ۳۰ درجه سانتی گراد حرارت بوده و نور و رطوبت کافی وجود داشته باشد پس از ۵ تا ۷ روز بذر جوانه می زند و چنانچه شرايط مناسب نبوده و عوامل نور و گرما و رطوبت به صورت دلخواه نباشد اولا در زمان جوانه زنی تاخير ايجاد می شود و ثانيا در جريان رشد گياه نيز اختلالاتی پديدار خواهد شد. اين نوع بذرها را یک روز قبل از کاشت در زمين و يا گلدان در يک پارچه نخی و يا پنبه ای در دمای ۳۰ درجه سانتی گراد نگهداری کرد. بايد دقت کرد قبل از اين کار بذرها ابتدا در آب ولرم خيسانده شوند از طرفی بايد مراقبت های لازم را به عمل آورد تا گياه جوان بدون آفت و بيماری به زمين منتقل شود. 

تراکم بوته ها :

بر اساس تجارب بدست آمده در گلخانه‌های خاکی برای واريته های موجود تراکمی برابر با ۷/۱ تا ۳ بوته، بنابر تجربه شخصی فصل کاشت و نوع واريته از نظر کوچکی و بزرگی برگ در نظر می گيرند  که  در اين مورد می توان از کشاورزان  با تجربه  و کارشناسان مربوطه  کمک  گرفت.ميزان نوردهی و جذب مواد مغذی خاک در فصول سرد مهم است. برای این که بوته ها از نور کافی برخوردار بوده و رشد مناسبی داشته باشند بايد به گونه ای کاشت شوند که به روی يک ديگر کمتر سايه بي اندازند و به عبارتی ديگر موجب جلوگيری از تابش نور کافی به گياه نشوند از طرفی در فصول سرد ميزان غذا رسانی خاک به ريشه کمتر می شود و اگر تراکم هم در چنين وضعيتی زياد باشد طبيعی است که به ريشه مواد کافی نخواهد رسيد.

آبیاری :آبياری گلخانه برای خاک های سبک به شکل جوی و پشته آبياری صورت می گيرد. در روش آبياری قطره ای بايد پيازرطوبتی بين دو قطره چکان به يکديگر متصل شود.

پایین کشی بوته ها :

زمانی که بوته ها به سقف مفيد گلخانه می رسند بايد پایين کشيده شوند. هرس برگ‌های فرسوده تر و پير تر در طول دوره برداشت باید انجام شود.هنگام پائين کشيدن بوته برگ‌های پایينی ضمن اينکه عمر خود را سپری کرده اند تعداد کمی نيز برای هرس کردن باقی مانده باشد. هرس برگ‌های فرسوده در هر نوبت نبايد بيش از ۳ برگ در بوته باشد و حداقل ۱۸ تا ۲۵ برگ روی بوته باقی بماند.بايد در طول دوره و به تناوب انجام گيرد که در هنگام پایين کشی مشکلی پيش نيايد. برگ‌هايی که هرس می کنيم نبايد از تعداد برگ‌های توليد شده بيش تر باشد.

 برداشت محصول :

در هنگام برداشت برای این که به میوه آسیبی نرسد، نحوه چيدن خيار از بوته با اهميت است. شيوه اصولی و صحيح چيدن خيار از بوته اين است که آن را به سمت بالا کشيده تا بدين وسيله از ساقه جدا شود اين عمل باعث می شود که بقايا يا دنباله ميوه بر روی ساقه باقی نماند زیرا باقی ماندن این قسمت بر روی ساقه باعث پوسيدگی ساقه می شود و از طرفی دنباله ميوه علاوه بر اينکه وزن ميوه را سنگين تر می کند باعث جلوگيری از نرم شدن سريع ميوه می شود امروزه در اکثر گلخانه ها ديده می شود که خيار را به وسيله قيچی از شاخه جدا می کنند اين کار زمانی می تواند مشکل آفرين باشد که قيچی آلوده به بيماریهای قارچی و ويروسی خاصی باشد. در اين حالت امکان انتقال بيماری از يک بوته به بوته ديگر زياد است. بد نيست بدانيد به تازگی دستگاهی اختراع شده است که به وسيله اشعه می تواند ميوه را از ساقه جدا کند.ولی تا زمانی که دسترسی به اين وسائل امکان پذير باشد بهتر است حتی‌المقدور ميوه با دستکش چيده شود ضمنا از ابزارهایی استفاده کنيد که اطمينان داشته باشيد آلوده نيستند.

نتیجه گیری: در کشت خیار به نوع اقلیم، رطوبت، گرم و خشک بودن یا سردسیر بودن منطقه، نوع بذری که کشت می شود، فصل مناسب کشت، مواد غذایی مورد نیاز گیاه در طول فصل رشد، همچنین زمان برداشت آن باید دقت کرد. در صورت مساعد بودن تمام این شرایط کشاورز می تواند محصول بهتر و با کیفیت تر و بازارپسندتری تولید و به بازار مصرف عرضه نماید.