کود های دامی

کودهای دامی

کودهای حیوانی یا دامی نوعی از کود آلی هستند که از فضولات اسب، گاو، گوسفند و مرغ و مجموعه ای از مواد بستری، ادرار و مدفوع آن ها بدست می آیند. کود دامی در زراعت جهت اصلاح بافت و ساختار خاک، تغذیه گیاهان، تحرک عناصر غذایی در خاک و جذب بهتر به وسیله ریشه گیاه و همچنین افزایش ظرفیت نگهداری عناصر غذایی به کار می­رود که در نهایت منجر به افزایش محصول خواهد شد.

این کود حاوی مواد آلی و معدنی و زیستی است که به  بهبود کیفیت خاک و تغذیه گیاهان کمک می کند. استفاده از کود دامی موجب افزایش حاصلخیزی خاک، بهبود ساختار خاک، افزایش ظرفیت نگهداری آب، تخلخل، بهبود زهکشی و نفوذپذیزی، تامین مواد مغذی ضروری برای رشد ریشه می شود و توانایی خاک را در نگهداری رطوبت افزایش می دهد. در عملکرد محصولاتی از جمله گندم، ذرت، چغندرقند، پنبه، کلزا، گوجه فرنگی، خیار گلخانه ای، طالبی، گیاه زینتی لیلیوم نقش بسزایی دارد. مقادیر قابل توجهی از مواد مغذی مورد نیاز درختان سیب، مانند نیتروژن، فسفر، پتاسیم و کلسیم و منیزیم را تامین می کند. ظرفیت تبادل کاتیونی خاک را افزایش می دهد. میزان مواد آلی خاک نیز افزایش می یابد. مولکول های پلی ساکارید و همچنین مواد آلی هیومیک در کود گاوی به یکدیگر متصل می شوند تا موجودات زنده بتوانند از آن ها تغذیه کنند و به این ترتیب فعالیت موجودات زنده در خاک به صورت معمول تری انجام می شود. وقتی از کود حیوانی برای درختان و خاک آن استفاده می شود، وزن خاک کاهش می یابد و این به دلیل رقیق شدن ذرات خاک اتفاق می افتد.

زمان مصرف کود حیوانی

یکی از موارد با ارزش که سلامت درختان و باردهی آن ها را تعیین خواهد کرد، بهترین زمان کوددهی به درختان است. چه زمانی به درختان یا به گیاهمان کود بدهیم. اگر زمانی باشد که خاک غنی از مواد معدنی و مواد مورد نیاز است، نه تنها باعث رشد و بهبود گیاه نمی شود، بلکه ممکن است باعث سوختگی ریشه شود.

تا چه مدت می توانیم کودی که تهیه کردیم را ذخیره کنیم تا عمر مفید داشته باشد؟

مدت زمانی که کود حیوانی در معرض شرایط مختلف قرار دارد بر درصد عناصر کود تاثیر می‌گذارد. زمان طولانی‌تر ذخیره‌شدن کود ممکن است منجر به تغییرات در ترکیب و غلظت عناصر شود. با توجه به این عوامل، تشخیص و مدیریت مناسب نحوه استفاده از کودهای حیوانی بسیار حیاتی است تا به بهبود بهره‌وری خاک و گیاهان کمک شود.

انواع کودهای دامی

کود مرغی: کودی که از فضولات و بقایای خوراک مرغ‌ها به‌دست ‌آید. این کود حاوی نیتروژن، فسفر، پتاسیم و کلسیم و دارای مقادیر کمی منیزیم، آهن، منگنز و روی است. کود مرغی، نوعی کود آلی است که از پسماندهای حاصل از فرآوری مرغ و ضایعات مربوط به پرورش آن تولید می‌شود. این کود حیوانی حاوی مقادیر زیادی نیتروژن، فسفر، پتاسیم و عناصر معدنی دیگر است که برای رشد و تغذیه گیاهان بسیار مفید می باشد.

استفاده از این کود در باغبانی و کشاورزی دارای مزایا و فواید زیادی است در واقع موجب تامین نیتروژن، بهبود خاک، افزایش بازدهی و کاهش استفاده از کودهای شیمیایی می شود.

کود گاوی: کود حاصل از فضولات و ادرار گاوها است. این کود غنی از عناصر غذایی مانند نیتروژن، فسفر و پتاسیم و برخی عناصر به میزان کم است.

کود گوسفندی: کودی که از فضولات گوسفندان به‌دست می‌آید. این کود نیز شامل نیتروژن، فسفر و پتاسیم و برخی عناصر دیگر به میزان کم است.

بهترین زمان استفاده از کود گاوی و گوسفندی پاییز و بهار و کود مرغی بهار و تابستان می باشد.

کود خوکی: کودی که از فضولات خوک‌ها و بستری که در اطراف آن ها استفاده می‌شود، به‌دست می‌آید. این کود نیز شامل عناصر غذایی مهم مانند نیتروژن، فسفر و پتاسیم است.

کود ماهی: کودی که از فضولات و باقیمانده‌های پرورش ماهی به‌دست می‌آید. این کود حیوانی حاوی عناصر غذایی مانند نیتروژن، فسفر و پتاسیم است و می‌تواند به عنوان یک منبع پرورش‌دهنده طبیعی در فعالیت‌های آبزی‌پروری استفاده شود.

به طور کلی هرچه جثه حیوانی که کود از آن به دست می­ آید کوچکتر باشد، کود دامی قوی تر است، مثلا کود گوسفندی از کود گاوی قوی تر بوده و کود مرغی از گوسفندی بهتر است. بنابراین کودهای دامی از لحاظ غنی بودن عناصر به ترتیب مرغی، گوسفندی و گاوی می باشد.

هر کدام از کود های دامی و حیوانی کاربرد خاص خود را دارد، اما از همه پر کاربرد تر در زراعت گلخانه ای، کود گاوی و گوسفندی می­ باشد که بیشتر در کشت خاکی جهت آماده نمودن زمین به همراه خاک برگ و ماسه وکودهای شیمیایی به کار می رود.

کود مرغی از نظر اقتصادی بیشترین ارزش را داراست با این که قیمت بالاتری نسبت به بقیه انواد کودهای دامی دارد.

بسیاری از کشاورزان پیشرو به سمت کودهای دامی یا حیوانی روی آورده اند زیرا قیمت پایین تری نسبت به کودهای شیمیایی دارند. به دلیل این که موجب افزایش ساختار خاک، تهویه و افزایش مواد آلی می شوند در طولانی مدت باغدار یا کشاورز کمتر از کودهای شیمیایی استفاده می کند چون این نوع کودها تاثیرات مثبت خود را در رشد گیاه و حاصلخیزی خاک منطقه ی مربوطه خواند گذاشت. در مناطق روستایی که دامداری وجود دارد هزینه ی حمل و نقل کم و عرضه نسبتا پایین است و اما در تولید و عرضه ی محصولات یا کودهای دامی محدودیت هایی هم وجود دارد که یکی از آن ها این است که کود دامی حجیم و سنگین می باشد، هزینه جابجایی آن به ارزش غذایی اش بالاست. غلظت مواد مغذی اش نسبت به کودهای شیمیایی کمتر است. نسبت عناصر نیتروژن، فسفر، پتاسیم همینطور که باعث میشه کشاورزها در خرید آن مردد شوند. کود دامی خام بوی بسیار ناخوشایندی دارد و یا ممکن است حاوی بذر علف های هرز یا عوامل بیماری زا داشته باشد ولی اگر به صورت کمپوست شده به بارا عرضه شود بازارپسندی اش چندان برابر خواهد شد. امروزه تقاضا برای کودهای دامی فراوری شده یا کمپوست شده و یا کودهای ارگانیک رو به افزایش است. زیرا کشاورزان به سوی محصولات سالم روی آورده اند و این موضوع می تواند به سلامتی افراد جامعه ارتقا بخشد.